Od 1 stycznia 2026 r. próg stosowania PZP wzrasta do 170 000 zł, wzmocniona zostaje analiza potrzeb z obowiązkiem rozeznania rynku, a wchodzi też ustawa o certyfikacji wykonawców; zamawiający i wykonawcy muszą dostosować procedury i dokumentację.
Bezpośrednia odpowiedź: najważniejsze zmiany w ogłoszeniach publicznych w 2026 roku dotyczą progu stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych oraz rozszerzenia zakresu analizy potrzeb; to oznacza, że wiele postępowań poniżej nowego progu będzie realizować zamawiający na prostszych zasadach, a jednostki publiczne muszą wzmocnić rozeznanie rynku i dokumentację przed uruchomieniem procedur.
Próg stosowania pzp i jego konsekwencje
Podstawowa zmiana to przesunięcie progu stosowania ustawy PZP z dotychczasowych 130 000 zł netto do 170 000 zł netto, obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. W praktyce oznacza to, że zamówienia o wartości niższej niż 170 000 zł nie będą podlegać procedurom ustawy i mogą być realizowane na uproszczonych zasadach określonych wewnętrznie przez zamawiających. Dla wykonawców zmiana może oznaczać mniejszą liczbę publicznych przetargów otwartych w segmencie niższych wartości, a dla zamawiających — konieczność dopracowania zasad udzielania zamówień poniżej progu, tak by zachować transparentność i konkurencyjność.
W praktycznym ujęciu zamawiający muszą zaktualizować progi w swoich regulaminach zamówień i systemach zakupowych oraz przeszkolić pracowników odpowiedzialnych za prowadzenie postępowań. Zmiana progu może także skłonić do centralizacji drobnych zakupów lub tworzenia ram współpracy z lokalnymi wykonawcami, co wpływa na strategię zakupową jednostek.
| Kryterium | Stan przed 2026 | Stan od 2026 |
|---|---|---|
| Próg PZP | 130 000 zł netto | 170 000 zł netto |
| Zastosowanie PZP | zamówienia powyżej progu | zamówienia powyżej nowego progu |
| Tryby uproszczone | częściej wykorzystywane przy niskich wartościach | większe pole dla zamówień poza PZP |
Porównanie prostuje decyzję o wyborze trybu postępowania i ułatwia komunikację z wykonawcami; tabela pokazuje przejrzystą różnicę progową i praktyczne implikacje dla jednostek zamawiających.
Nowe obowiązki zamawiających: analiza potrzeb i certyfikacja
Drugim filarem zmian jest rozszerzenie obowiązku analizy potrzeb zawartej w art. 83 PZP. Przed wszczęciem postępowania zamawiający musi przeprowadzić rozeznanie rynku obejmujące alternatywne sposoby zaspokojenia potrzeb, możliwe warianty realizacji i ocenę wpływu rozwiązań na konkurencyjność postępowania. To nie jest jedynie formalność — dokumentacja z rozeznania rynku powinna być dostępna dla audytu i uzasadniać wybór określonej procedury.
Zakres rozeznania rynku
Rozeznanie rynku ma obejmować ocenę dostępnych rozwiązań, orientacyjne ceny, możliwości wykonawców oraz wpływ na lokalny rynek. Zamawiający muszą udokumentować, jakie alternatywy rozważono i dlaczego wybrano określone rozwiązanie, co może mieć znaczenie przy późniejszych odwołaniach lub kontroli gospodarowania środkami publicznymi.
Dotyczy których trybów
Obowiązek analizy dotyczy trybów: przetarg nieograniczony, przetarg ograniczony, negocjacje z ogłoszeniem, dialog konkurencyjny oraz partnerstwo innowacyjne. To oznacza, że nawet w procedurach zaawansowanych analiza rynku powinna poprzedzać ogłoszenie postępowania i służyć do konstrukcji kryteriów oceny ofert.
Ustawa o certyfikacji wykonawców
Równolegle wprowadzono ustawę o certyfikacji wykonawców, która przewiduje wydawanie certyfikatów potwierdzających kompetencje i wiarygodność wykonawców. Certyfikaty są fakultatywne, ale ich istnienie może wpłynąć na proces oceny zdolności wykonawcy i przyspieszyć procedury w przypadku wykonawców z uznaną dokumentacją.
Co robić jako zamawiający lub wykonawca — praktyczne rekomendacje i podsumowanie
W obliczu zmian najważniejsze jest działanie zapobiegawcze: zamawiający powinni zaktualizować regulaminy, progi i polityki zakupowe, a wykonawcy muszą monitorować ogłoszenia oraz przygotować dokumentację i oferty uwzględniające nowe wymogi. Szkolenia wewnętrzne i audyt procedur pomogą uniknąć błędów proceduralnych przy uruchamianiu postępowań w 2026 roku.
- Checklist dla zamawiających: zaktualizuj progi w regulaminach, wdroż procedury rozeznania rynku, dokumentuj wybory i szkol pracowników odpowiedzialnych za zamówienia.
Wykonawcy powinni rozważyć pozyskanie odpowiednich referencji lub certyfikatów (jeśli dostępne) i śledzić ogłoszenia na platformach zamówień publicznych, aby identyfikować okazje, które po podwyższeniu progu mogą być obsługiwane poza PZP. Przy przygotowaniu oferty warto uwzględnić argumentację konkurencyjności i elastyczność realizacji.
Podsumowanie: zmiany w zakresie progów i obowiązków dokumentacyjnych od 2026 roku mają charakter systemowy — z jednej strony upraszczają procedury dla mniejszych zamówień poprzez podwyższenie progu do 170 000 zł, a z drugiej wprowadzają większą odpowiedzialność informacyjną przy postępowaniach objętych PZP. Zarówno zamawiający, jak i wykonawcy powinni zareagować przez aktualizację procedur, szkolenia i lepsze dokumentowanie rozeznania rynku, by utrzymać transparentność i konkurencyjność procesów zakupowych.
Źródła:
gazetaprawna.pl, taxcoach.pl, portalzp.pl, gov.pl
